KIRŞEHİR EĞİTİM FAKÜLTESİ DERGİSİ

ISSN: 2147 - 1037

2001/Cilt 2,Sayı-2

TÜRK DİLİNDE ŞİMDİKİ ZAMANIN -AR EKİYLE KURULMASI

Ahmet Günşen,  Salih Demirbilek 

Yakın çağlara kadar Türk dilinde şimdiki zaman ve geniş zaman kipleri ortak eklerle karşılanmıştır. Bunda geniş zaman kipinin geniş anlam özellikleri de etkili olmuştur.

Eski Türkçe döneminde Osmanlı Türkçesine kadar -r, -Ar-, -Ir, -Ur ekleri hem geniş zaman hem de şimdiki zaman için kullnılmış, fakat bu dönemden sonra, şimdiki zaman geniş zamanın bünyesinden ayrılarak ayrı bir ekle kurulmuştur. Ancak geniş zaman eklerinden -Ar eki, bünyesindeki şimdiki zaman anlamını koruyarak, şimdiki zaman eki olarak kullanılmaya devam etmiştir.

Taranan belli başlı eserlerdeki örneklerden de anlaşıldığı üzere, şimdiki zaman anlam ve kullanımını günümüze kadar sürdürdüğü anlaşılan -Ar eki, birçok çağdaş Türk lehçesinde farklı kipleri karşılayacak şekilde kullanılmakla birlikte; Yakut ve Gagavuz lehçelerinde şimdiki zaman kipi için kullanılmaya devam etmektedir.

Böylece -Ar ekinin, bugün de, birkaç çağdaş Türk lehçesi ve Türk dilinin ilk devri olan eski Türkçe arasında bir köprü oluşturduğu görülmektedir.



Türk dili,  Geniş zaman kipi,  Şimdiki zaman kipi,  -Ar eki,  Eski Türkçe,  Türk lehçeleri,  Yakut lehçesi,  Gagavuz lehçesi,  Türkmen lehçesi 




  
Makale Gönder